Bardet-Biedl syndroom
De meeste mensen met Bardet-Biedl syndroom (BBS) hebben meer kans op overgewicht, worden blind en hebben problemen met de nieren. De oorzaak is een fout in een gen. Het verschilt van persoon tot persoon welke kenmerken en klachten iemand heeft en hoeveel last iemand er van heeft.
Bij de geboorte heeft een baby met het Bardet-Biedl syndroom vaak een normaal gewicht. In het eerste levensjaar en daarna groeit het kind meestal sneller in gewicht dan kinderen van dezelfde leeftijd. En krijgt last van overgewicht (obesitas).
Meestal worden kinderen met BBS langzaam blind. Als kinderen ongeveer 7 jaar oud zijn kunnen ze last krijgen van nachtblindheid. Daarna gaat hij of zij langs de randen steeds wat minder zien. Dit breidt zich uit naar het midden. Het lijkt dan alsof je door een steeds smallere buis kijkt. Gemiddeld worden kinderen blind als ze ongeveer 15 jaar zijn.
De helft van de mensen met BBS heeft milde problemen met horen. Kinderen met Bardet-Biedl syndroom hebben vaak meer tijd nodig om te leren praten. Ook leren bewegen gaat langzamer; veel kinderen hebben slappere spieren. Vaak heeft iemand extra vingers en tenen (polydactylie). Sommige mensen hebben een verstandelijke beperking. Ook kunnen ze soms minder goed ruiken. Iemand met BBS heeft meer kans om diabetes type 2 te krijgen.
Veel kinderen worden geboren met een afwijking aan de nieren. Soms zijn de nieren niet helemaal goed gegroeid. Of zitten er blaasjes met vocht in (cystenieren). Bij sommige mensen gaan de nieren steeds minder goed werken.
Sommige mensen met BBS worden geboren met een afwijking van het hart zoals een gat tussen de boezems van het hart (ASD), of een gat tussen de kamers van het hart (VSD). Of hun hartspier werkt niet meer goed. Ongeveer de helft heeft een hoge bloeddruk.
Soms hebben ze afwijkingen van de geslachtsorganen. Jongens kunnen een kleine penis en zaadballen hebben. Soms zijn de zaadballen niet ingedaald. Meisjes hebben soms een afwijking van de baarmoeder. Of hun vagina en eierstokken hebben zich niet helemaal gevormd. Mannen en vrouwen met BBS kunnen daardoor minder vruchtbaar zijn. Mensen met Bardet-Biedl syndroom kunnen ook kenmerken hebben die hier niet genoemd worden.
Bardet-Biedl syndroom is één van de erfelijke ziektes van de trilharen.
Heb je een vraag? erfolijn
erfocentrum.nl (body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
Laurence-Moon-Bardet-Biedl syndroom
Bardet-Biedl syndrome
Biedl-Bardet syndrome
Laurence-Moon syndrome -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen Bardet-Biedl syndroom vaststellen als iemand de kenmerken heeft zoals die hierboven staan en door DNA-onderzoek te doen.
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
Bardet-Biedl syndroom gaat niet over. Mensen met BBS komen bij verschillende dokters en specialisten. Die probren met een behandeling de kenmerken en klachten minder te maken.
Als iemand te zwaar is, kan een diëtist advies geven. Als iemand slechter gaat zien, kunnen hulpmiddelen zoals een loep en bril helpen. Iemand die blind is, kan braille leren. Een logopedist kan helpen bij het leren praten. En een fysiotherapeut bij het zo goed mogelijk blijven bewegen. Als iemand extra vingers en tenen (polydactylie) heeft, worden die meestal met een operatie weggehaald. Dokters controleren regelmatig de nieren en de ogen. Voor de problemen met de nieren kan de arts medicijnen geven. Ook kan nierdialyse nodig zijn. Soms kan er een niertransplantatie worden gedaan. De cardioloog kan bepalen of er een behandeling nodig is voor de problemen met het hart. Als de zaadballen niet op de juiste plaats zitten, dan kan de arts dat met een operatie verhelpen. Soms krijgt iemand een hormoonbehandeling als er afwijkingen van de geslachtsorganen zijn.
-
Hoe vaak komt het voor?
Ongeveer 1 op de 100.000 mensen heeft Bardet-Biedl syndroom.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
De oorzaak van Bardet-Biedl syndroom is een afwijking in een gen. Er zijn afwijkingen gevonden in meer dan 20 genen die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van BBS.
De afwijking in één van deze genen zorgt ervoor dat de trilharen in het lichaam niet goed werken. Dit is waarschijnlijk de oorzaak van veel van de kenmerken en klachten van het Bardet-Biedl syndroom.
Bij een deel van de mensen met BBS weten we niet welke afwijking in welk gen de oorzaak is. Dus bij hen is het gen met de afwijking nog niet gevonden.
-
Is deze ziekte erfelijk?
Ja, Bardet-Biedl syndroom is erfelijk. Iemand kan de ziekte krijgen als hij of zij van beide ouders het gen met de afwijking erft. Dit heet autosomaal recessief erfelijk.
-
Kinderwens
Heb je kans op (nog) een kind met Bardet-Biedl syndroom en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je dokter. Als het nodig is kan hij of zij je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Je kunt het gesprek over de verschillende keuzes voorbereiden.
Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is.
Heb je Bardet-Biedl syndroom en wil je een kind? Dan kun je dat bespreken met je dokter. Het kan zijn dat je minder vruchtbaar bent. De dokter kan je advies op maat geven.
-
Meer info voor patiënten
- Bardet-Biedl StichtingInformatie en lotgenotencontact
- Bardet Biedl syndroom Informatieblad geschreven door erfelijkheidsartsen
- Huisartsenbrochure Bardet-Biedl syndroom (2019)Bij deze brochure hoort een brief voor de huisarts
- Kinderneurologie.euInformatie geschreven door een kinderneuroloog
- Bardet-Biedl syndroomInformatie in het Nederlands van het ERKNet (European Rare Kidney Disease Reference Network)
- 'Waarom moet alles altijd to snel, mamma?'Jayke heeft het Bardet-Biedl syndroom. Zijn moeder vertelt over haar zoon en over haar dochter die het syndroom ook had. Portretblog van erfelijkheidsarts Cora Aalfs. Uit 2024
- Filmpje over CarlijnZij en haar moeder vertellen over het leven met Bardet-Biedl syndroom. Nederlands gesproken en met automatische ondertiteling. Uit juni 2017
- MedlinePlus GeneticsInformatie in het Engels
- Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)Informatie in het Engels, met een overzicht van hoe vaak bepaalde kenmerken voorkomen
-
Meer info voor artsen
- Bardet Biedl syndroom Informatieblad geschreven door erfelijkheidsartsen
- Huisartsenbrochure Bardet-Biedl syndroom (2019)Bij deze brochure hoort een brief voor de huisarts
- Bardet-Biedl SyndromeInformatie voor artsen van het ERKNet (European Rare Kidney Disease Reference Network)
- Samenvatting Bardet Biedl syndroomVan een referaat in het kader van de AVG-opleiding en de opleiding Klinische Genetica ErasmusMC
- Medische begeleiding van mensen met het Bardet Biedl syndroom (2015, NVAVG ism ErasmusMC)
- Orphanet
- GeneReviews
- OMIMFenotypische reeks
-
Expertisecentra
- Expertisecentra speciaal voor deze aandoening:
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Erfelijke en Aangeboren Nier- en Urinewegaandoeningen
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - Polikliniek Genetica
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 3800
- erfadv@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
- Expertisecentra voor vormen van deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden voor vormen van deze aandoening.
- Expertisecentra voor de groep van aandoeningen waar deze aandoening ook bij hoort:
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Erfelijke en Aangeboren Nier- en Urinewegaandoeningen
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - Polikliniek Genetica
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 3800
- erfadv@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Gastro-enterologische Aandoeningen
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Maastricht UMC+ Expertisecentrum voor Gastrointestinale Motiliteitsstoornissen
- Maastricht UMC+ - Polikliniek Maag-, Darm- en Leverziekten
- P. Debyelaan 25
- 6229 HX MAASTRICHT
- +31 (0)43 387 5669
- brugpoli.tz@mumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Zeldzame Pediatrische Aandoeningen van Nieren en Urinewegen
- Amsterdam UMC, locatie AMC - Polikliniek Kindernefrologie
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 8000
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC-Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Genetische Obesitas
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC-Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Genetische Obesitas
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Polikliniek Kinderendocrinologie
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 703 6643
- bo.skz@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- AECO - Amsterdam UMC Expertisecentrum Ontwikkelingsstoornissen
- Amsterdam UMC, locatie AMC - Kinderpolikliniek Klinische Genetica
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 8000
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Erfelijke Neurocognitieve Ontwikkelingsstoornissen
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Afdeling Algemene Kindergeneeskunde
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 703 6146
- secretariaatalkg@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Zeldzame Genetische Aandoeningen met Ontwikkelingsachterstand
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - UMC Utrecht
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 5555
- info@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Aangeboren Ontwikkelingsstoornissen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Sectie Klinische Genetica
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 3946
- erfelijkheid@radboudumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- HagaZiekenhuis, locatie Juliana Kinderziekenhuis - Juliana Kinderziekenhuis
- Els Borst-Eilersplein 275
- 2545 AA DEN HAAG
- +31 (0)70 210 0000
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- Reinier de Graaf Gasthuis - Reinier de Graaf Gasthuis
- Reinier de Graafweg 5
- 2625 AD DELFT
- +31 (0)15 260 3060
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Erfelijke en Zeldzame Oogaandoeningen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Afdeling Oogheelkunde
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 6700
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC Expertisecentrum voor Zeldzame Endocriene en Bot Stoornissen
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Hypofyseaandoeningen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Radboudumc
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 1111
- Orpha.net Expertlink
-
- UMCG Expertisecentrum voor Hypofyseaandoeningen
- UMCG - Universitair Medisch Centrum Groningen - Afdeling Endocrinologie en Diabetes
- Hanzeplein 1
- 9713 GZ GRONINGEN
- +31 (0)50 361 4697
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Endocriene Aandoeningen
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Polikliniek Endocrinologie
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 704 0570
- poli.endocrinologie@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Endocriene Tumoren
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - Polikliniek Endocriene Oncologie
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 6308
- poli-oncologie@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Zeldzame Endocriene Aandoeningen
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
Updatedatum
27 oktober 2026
