Erfelijkheid van haarkleur

Er zijn ongeveer 12 verschillende kleuren van het haar, van zwart tot lichtblond. Over de hele wereld hebben de meeste mensen zwart haar. Daarna komt bruin haar. Een klein deel van de wereldbevolking heeft blonde haren. Nog minder mensen hebben rood haar.

De kleur van je haar wordt bepaald door een kleurstof. Die heet melanine. Er zijn meerdere soorten melanine. Eén daarvan zorgt voor een donkere haarkleur. Hoe meer je van die kleurstof in je haar hebt, hoe donkerder je haar is. En hoe minder je van deze kleurstof hebt, hoe lichter je haarkleur is. Een ander soort melanine zorgt voor rood haar.

Wat hebben je genen te maken met melanine? Eén van je genen bepaalt welk soort melanine in je lichaam gemaakt wordt. En ook hoeveel daarvan wordt gemaakt. Sommige mensen maken veel van de ‘donker-haar-melanine’ aan;  zij krijgen een donkere haarkleur. Anderen maken weinig van deze soort melanine; die mensen hebben een lichte haarkleur. Soms maken mensen alleen de soort melanine aan waardoor ze rood haar krijgen. Het ligt er maar net aan welke versies van het gen je hebt gekregen van je ouders.

Of en wanneer je grijs wordt, lijkt ook voor een deel erfelijk te zijn. Het is nog niet bekend hoe dat precies werkt. Wat we wel weten, is dat iemand grijs haar krijgt als er geen melanine meer wordt gemaakt in de haren. Die zien er dan grijs uit door de manier waarop licht erop weerkaatst wordt. Onderzoekers denken dat stress ervoor kan zorgen dat iemand eerder grijs wordt.

Er zijn ook (erfelijke) aandoeningen waarbij iemand minder of geen kleurstof in (delen van) het haar heeft, zoals albinisme, piebaldisme of vitiligo. Dat zorgt voor wit haar op (delen van) het lichaam.

Sommige mensen hebben op verschillende plekken op hun hoofd een andere haarkleur. We weten nog niet precies hoe dat komt. Mogelijk ontstaat het als het kind zich ontwikkelt tijdens de zwangerschap. Er gebeurt dan iets waardoor een deel van de cellen in het lichaam net iets andere genen krijgen. Dit heet mozaïcisme. Dat kan ervoor zorgen dat  niet elke cel hetzelfde type of dezelfde hoeveelheid melanine maakt.

Behalve je genen zijn er ook andere dingen die invloed kunnen hebben op je haarkleur. Soms krijgt iemand in de loop van de tijd een andere haarkleur. Bijvoorbeeld: je hebt een lichte haarkleur op jonge leeftijd, en wordt donkerder als je ouder wordt. Dat kan komen door de veranderingen in het lichaam rond de puberteit. 

Je haarkleur kan ook veranderen door zonlicht. Dat komt doordat het UV-licht in zonlicht  je haar kan beschadigen of lichter maakt.

Hoe de erfelijkheid van haarkleur precies in elkaar zit, weten we (nog) niet. Wat wel zeker is: je kunt op basis van haarkleur niet vaststellen of je familie van elkaar bent of niet. Dat kan alleen met verwantschapsonderzoek.

Wil je meer weten over haarkleur, lees dan dit artikel Is hair color determined by genetics? van MedlinePlus

Heb je een vraag? erfolijnerfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Naam%3A%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A) (Mail) ons.

Updatedatum: 8 september 2026

Beeld: Rawpixel.com/Shutterstock