Factor V Leiden

Iemand met factor V Leiden heeft meer kans om trombose te krijgen. Dit komt door een erfelijke variant in een gen voor de bloedstolling.

In het bloed zitten stollingsfactoren. Die zorgen ervoor dat een wond dicht gaat en niet blijft bloeden. Factor V is een stollingsfactor. Ook zitten er stoffen in het bloed die zorgen dat de stolling weer stopt. Mensen met factor V Leiden hebben een variant in het gen voor factor V. Die variant heet zo, omdat die variant in Leiden is ontdekt. Bij factor V Leiden werkt factor V wel goed in de bloedstolling, maar kan daarna niet goed gestopt worden. Hierdoor kan iemand sneller dan  normaal last van bloedproppen krijgen. Die bloedproppen kunnen een bloedvat afsluiten. Dit heet trombose.

Zowel aders als slagaders zijn bloedvaten. Als trombose in een ader zit noemen we dit veneuze trombose. Mensen met factor V Leiden hebben meer kans op het krijgen van veneuze trombose. Dat weten we uit wetenschappelijk onderzoek.

Veneuze trombose ontstaat meestal in de aders van de benen. Maar het kan ook op andere plaatsen in het lichaam gebeuren, zoals in de hersenen, de armen, de ogen, de lever, of de nieren. Soms laat een bloedprop in de aders van de benen los en dat kan dan de oorzaak zijn van een longembolie.

Ook in slagaders kan trombose ontstaan, dat heet arteriële trombose. Een hartinfarct of een herseninfarct zijn hier voorbeelden van. Het is nog niet helemaal duidelijk of de kans op het krijgen van een arteriële trombose ook groter is wanneer je factor V Leiden hebt.

Hoe groot de kans op trombose is voor iemand met factor V Leiden, hangt af van verschillende factoren. Voorbeelden van factoren die de kans op trombose groter maken zijn:

  • Of iemand van allebei de ouders een variant van het gen heeft gekregen
  • Als iemand ook nog een andere erfelijke afwijking van de bloedstolling heeft, waarbij er meer kans is om trombose te krijgen
  • Als er andere factoren zijn die de kans op trombose groter maken. 
    Bijvoorbeeld:  oudere leeftijd, gebruik van de anticonceptiepil, zwangerschap, roken, operaties waarbij iemand helemaal verdoofd wordt, te weinig lichaamsbeweging, ernstig overgewicht, als iemand een arm of been lange tijd niet kan gebruiken (bijvoorbeeld door ziekte of gips).

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de gevolgen van factor V Leiden. Het is daarom mogelijk dat deze tekst binnenkort aangepast wordt.

Heb je een vraag? erfolijnaterfocentrum.nl (body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.

ALLES SLUITEN
    • Andere namen

      APC resistentie
      Factor V trombofilie
      factor V Leiden thrombophilia
      APC resistance, Leiden type
      Hereditairy resistance to activated protein C

    • Hoe wordt het vastgesteld?

      Artsen kunnen aan factor V Leiden denken als iemand meerdere keren veneuze trombose krijgt, en/of wanneer factor V Leiden vaker voorkomt in de familie.
      Factor V Leiden wordt vastgesteld door onderzoek van het bloed te doen.  

      Heb je factor V Leiden ? Dan kun je  dingen doen om de kans op trombose kleiner te maken Ook kun je van je huisarts of specialist een informatiekaart krijgen om bij je te dragen. Op die kaart staat dat je factor V Leiden hebt of dat het in de familie zit. Dit kan handig zijn, omdat een dokter of behandelaar bij jou dan eerder aan trombose zal denken als je bepaalde klachten hebt. 

    • Is er een behandeling?

      Factor V Leiden gaat niet over. Heeft iemand meer kans op trombose, omdat hij of zij ook nog een andere dingen heeft die de kans groter maken? Dan kan hij of zij antistollingsmedicijnen (‘bloedverdunnende middelen’) krijgen. Dan wordt de kans op trombose kleiner. Als iemand trombose heeft, wordt die ook behandeld met antistollingsmedicijnen. 
      Het kan ook zin hebben om elastische kousen te dragen. Deze kousen zorgen ervoor dat het bloed beter kan blijven stromen. Ook dit zorgt ervoor dat de kans op trombose kleiner wordt.

      Artsen geven het advies om in beweging te blijven. Dat zorgt ervoor dat het bloed goed kan blijven stromen. En om te stoppen met roken als je dit doet. Roken kan ervoor zorgen dat het bloed sneller klontert.

      Gebruik van de anticonceptiepil zorgt voor alle vrouwen voor iets meer kans op trombose. Wanneer je factor V Leiden hebt én de anticonceptiepil gebruikt is de kans daarop nog wat groter.

      Gebruik je je antistollingsmedicijnen en de anticonceptiepil?  Of je wil die gaan gebruiken? Dan kun je met je dokter overleggen. De dokter kan je advies op maat geven.

    • Hoe vaak komt het voor?

      Ongeveer 30 tot 80 van de 1.000 (3 tot 8 %) mensen van Europese afkomst heeft één variant in het gen voor factor V Leiden. Ongeveer 1 op de 5.000 mensen van Europese afkomst hebben twee varianten van dit gen

      Factor V Leiden trombofilie komt het meeste voor bij mensen van Europese afkomst en het minste bij mensen van Aziatische en Afrikaanse afkomst.

    • Wat is de oorzaak?

      De oorzaak van factor V Leiden is een variant in het F5-gen. Dit gen ligt op chromosoom 1, op de lange (q) arm op plek 24.2 (1q24.2). Het F5 gen zorgt voor het maken van het eiwit stollingsfactor V.

    • Is het erfelijk?

      Ja, het is erfelijk. Als iemand één variant in het gen heeft, dan is factor V Leiden autosomaal dominant erfelijk. Als iemand twee varianten van het gen heeft, dan is factor V Leiden autosomaal recessief erfelijk.

      Als beide ouders factor V Leiden hebben, kunnen ze éénof twee varianten van het gen hebben. Als zij samen kinderen krijgen, zijn er verschillende combinaties mogelijk. Kinderen kunnen dan één, twee, of geen varianten van het gen krijgen van hun ouders. Een erfelijkheidsarts kan vertellen wat bij iedere combinatie de kans is op het krijgen van een kind met factor V Leiden.

    • Kinderwens

      Heb je als vrouw factor V Leiden en willen jullie een kind? Dan kun je dit het beste voordat je zwanger bent met je arts bespreken. Een zwangerschap zorgt ervoor dat er meer kans op trombose en bepaalde medicijnen kunnen schadelijk zijn voor je ongeboren kind.

      Vrouwen met Factor V Leiden hebben misschien meer kans op problemen tijdens de zwangerschap zoals zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie), vroeggeboorte of miskramen. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om met antistollingsmiddelen problemen tijdens de zwangerschap te voorkomen.

    • Expertisecentra

      De minister van VWS heeft alleen voor zeldzame ziekten expertisecentra aangewezen. Factor V Leiden is niet zeldzaam.