Actualiteiten rond erfelijkheid en genetica

 

Erfocentrum vierwekelijkse Nieuwsservice (44)

18 januari 2007

 

Nieuws:

 

Roslin Institute modificeert kippen voor de productie van anti-kanker stoffen

Het eiwit van de eieren van deze legkippen bevat een monoklonaal anti-lichaam (miR24) en het humaan immuunsysteem-eiwit Interferon b-1a. De menselijke genen voor deze stoffen zijn ingebracht in het kippengen voor ovalbumine. Zo is zeker dat de stoffen alleen in het eiwit van de eieren aangetroffen worden. Langs deze weg hoopt men miR24 en Interferon b-1a sneller en goedkoper te kunnen produceren; inmiddels zijn er honderden gemodificeerde hennen gekweekt. Men verwacht de geproduceerde eiwitten te kunnen inzetten voor de behandeling van athritis, multiple sclerose, melanoom en andere vormen van huidkanker. Er is 15 jaar gewerkt aan de ontwikkeling van de kippen en men verwacht nog eenzelfde periode nodig te hebben voordat geneesmiddelen op basis van deze stoffen algemeen beschikbaar komen. De resultaten zijn gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences van 15 januari 2007.

Bron: Medical News Today, 15 jan. 2007

 

Eiwit Laxetin reguleert productie stamcellen in beenmerg

Onderzoekers van de Universiteit van Kentucky hebben gevonden dat een stamcelgen en het product van dit gen, het eiwit Laxetin, de hoeveelheid stamcellen in beenmerg reguleren. Ze hopen dat Laxetin gebruikt kan worden om het aantal stamcellen bij mensen met kanker te vergroten. Omdat bij chemotherapie veel stamcellen verloren gaan, kan de hoeveelheid van deze cellen met Laxetin mogelijk vermeerderd worden, zodat kankerpatiënten zwaardere vormen van chemotherapie kunnen ondergaan. Daarnaast is de aanwezigheid van veel stamcellen van belang bij beenmergtransplantaties, omdat voor het herstel van de patiënt de grootst mogelijke hoeveelheid stamcellen gewenst is. Tenslotte kan Laxetin mogelijk gebruikt worden om het aantal stamcellen afkomstig uit navelstrengbloed te laten vermeerderen, zodat er voldoende stamcellen zijn voor gebruik in beenmergtransplantaties voor volwassenen zijn. Meer onderzoek is nodig om te bepalen of Laxetin dezelfde effecten te weeg kan brengen in andere weefsels dan beenmerg.

Bron: University of Kentucky, 15 jan. 2007

 

Schotland: minister McConnell kondigt start Scottish Centre for Regenerative Medicine (SCRM) aan

Professor Ian Wilmut krijgt de leiding van het SCRM. Het SCRM wordt onderdeel van een nieuw Centre for Biomedical Research in Edinburgh en richt zich op stamcelonderzoek en regeneratieve geneeskunde. Vestigingsplaats wordt de campus van Edinburgh University. Met de inrichting is een investering van 59 mln. pond gemoeid. Scottish Executive investeert 24 mln. pond, Edinburgh University 19 mln. pond en het Scottish Enterprise Network 16 mln. pond. Het instituut zal ongeveer 560 banen opleveren en wordt gezien als een belangrijke economische impuls voor de regio.

Bron: BBC News Online, 11 jan. 2007

 

Verenigde Staten: Huis van Afgevaardigden stemt in met inzet federale gelden voor onderzoek met embryonale humane stamcellen

De Stem Cell Research Enhancement Act 2007 is met 253 tegen 174 stemmen aangenomen. Omdat een tweederde meerderheid ontbrak, kan president Bush de wet met een veto blokkeren. De wet zou het mogelijk maken met federaal geld stamcelonderzoek te doen met embryo’s die overgebleven zijn na vruchtbaarheidsbehandelingen. Deze embryo’s worden nu op grond van de huidige wetgeving vernietigd. Het Witte Huis heeft laten weten dat president Bush zijn standpunt niet gewijzigd heeft; hij zal naar verwachting een veto uitspreken.

De Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden hebben aangegeven te overwegen met een alternatief voorstel te komen waarin het onderzoek naar toepassingen van de pas ontdekte stamcellen uit vruchtwater, wordt gefinancierd. Onderzoek met embryonale humane stamcellen zou dan minder noodzakelijk zijn.

Bron: BBC News Online, 11 jan. 2007

 

HFEA wil aparte consultatieronde over het maken van mens-dier hybriden voor stamcelonderzoek

In november 2006 verzochten onderzoekers van King's College London de HFEA toestemming te geven voor het maken van hybride mens/dier-embryo’s in het kader van stamcelonderzoek. De HFEA concludeert dat de huidige wetgeving dit niet verbied, maar wil voorafgaand aan een besluit een publieke consultatieronde houden. De consultatie moet in de herfst van 2007 afgerond zijn.

Onderzoek met hybride embryo’s is ook onderdeel van de publieke consultatieronde die het Department of Health gaat houden in het kader van de herziening van de Human Fertilisation and Embryology Act (HFE) uit 1990.

Bron: Persbericht HFEA, 11 jan. 2007

 

WTX gen geassocieerd met Wilms tumor

Wetenschappers van het Massachusetts General Hospital Cancer Center hebben gevonden dat bij ongeveer 30% van de Wilms tumoren deleties of mutaties aanwezig zijn op hetzelfde gebied van het X-chromosoom, het zogenaamde WTX gen. Een Wilms tumor is een vorm van nierkanker die vooral bij kinderen voorkomt. De onderzoekers toonden aan dat een verandering in de actieve kopie van het WXT gent kan leiden tot inactivatie ervan waardoor kanker kan ontstaan. WTX is een voorbeeld van een tumorsuppressorgen. Normaal wordt een tumorsuppressorgen alleen geïnactiveerd als er mutaties ontstaan in beide kopieën. Op dit moment vindt onderzoek plaats naar de normale en veranderde functie van het WTX gen in een diermodel.

Bron: Massachusetts General Hospital Cancer Center, 4 jan. 2007

 

Defect FANCN gen leidt tot kinder- of borstkanker

Een studie van de Oncogenetica-groep van het VU medisch centrum heeft aangetoond dat de aanwezigheid van twee defecte kopieën van het FANCN gen de kans op leukemie en nier- en hersenkanker bij kinderen vergroot. Daarnaast leidt één defecte kopie van dit gen bij vrouwen tot een groter risico op borstkanker, omdat er kans is dat ook de gezonde kopie defect raakt. Uit eerder onderzoek was al bekend dat mutaties in het BRCA2 gen kunnen leiden tot de genoemde vormen van kanker. De onderzoekers van het VU medisch centrum toonden aan dat bij mensen met deze vormen van kanker bij wie geen verandering in het BRCA2 gen gevonden kon worden, een defect FANCN gen de oorzaak was. Door het defecte FANCN gen kan het BRCA2 eiwit niet goed binden aan het FANCN-eiwit. Daardoor kan het BRCA2 eiwit niet goed functioneren en kan er kanker ontstaan.
Bron: VU medisch centrum, 2 jan. 2007

 

Veranderingen in SHANK3 gen houden verband met autisme

Mutaties in het SHANK3 gen kunnen betrokken zijn bij het ontstaan van stoornissen in het autistisch spectrum. Zo melden Franse wetenschappers die verschillende soorten mutaties vonden bij drie families met autisme. Ongeveer 3 tot 6% van de gevallen van stoornissen in het autistisch spectrum wordt veroorzaakt door chromosoomafwijkingen. Hierbij is dan vaak een gedeelte van chromosoom 22 aangedaan. Dit is het gebied waarop het SHANK3 gen ligt. Het SHANK3 eiwit werkt samen met neuroligines, dit zijn eiwitten die impulsen aan de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen geven. De resultaten kunnen inzicht bieden in de manier waarop autisme ontstaat.

Bron: Reuters Health, 18 dec. 2006

Veranderingen in filaggrine gen betrokken bij ontstaan ichthyosis vulgaris 

Mutaties in het filaggrine-gen (FLG) kunnen leiden tot milde tot ernstige ichthyosis vulgaris. Zo meldt een internationaal onderzoeksteam na onderzoek bij vijftien families uit Ierland, Schotland en de VS met kenmerken van deze huidaandoening. FLG produceert het eiwit profilaggrine dat kan worden afgebroken tot filaggrine. Filaggrine zorgt voor bescherming van de buitenste laag van de huid. Personen die twee kopieën van het veranderde FLG hadden ernstigere kenmerken van ichthyosis vulgaris dan personen met één kopie van het veranderde gen. Daarnaast laat ander recent onderzoek zien dat mutaties in FLG ook verband houden met het ontstaan van eczeem.

Bron: NIAMS, jan. 2007

 

Publicaties:

 

Regeneratieve geneeskunde

Om inzicht te geven in het vakgebied en het Nederlands Forum voor Regeneratieve geneeskunde (DutchFoRM) zelf is in november 2006 de brochure (35 pagina’s) “Regeneratieve geneeskunde: een verrijkend vooruitzicht voor Nederland” verschenen.
In het kort wordt o.a. aandacht besteed aan de gezondheidsvragen, de positie van het Nederlandse bedrijfsleven en de doelen van DutchFoRM. In korte interviews geven mensen uit bedrijfsleven en zorg, overheid, bedrijfsleven en patiëntenkoepels de stand van zaken aan op hun deel van het vakgebied, hoe zij de toekomst zien en wat daarvoor nodig zal zijn.
De tekst is van Gerrit van Ark en Maarten Evenblij. Eindredacteur: Stella van Boom.
De brochure is te downloaden (PDF, 2,9 MB).

 

 

 

Redactie: documentatie Erfocentrum

(p.bloem@erfocentrum.nl)

 

Kosten: € 50,00 per jaar

 

 

Aanmelden voor de Erfocentrum Nieuwsservice kan door een e-mail te sturen naar t.dingelhoff@erfocentrum.nl onder vermelding van naam, e-mailadres, organisatie, functie en postadres.

 

De volgende nieuwsservice verschijnt op 14 februari 2007.

 

© Stichting ERFO-centrum

 

Het Erfocentrum is bedoeld voor iedereen die vragen heeft of informatie zoekt over erfelijkheid, gezondheid en samenleving.

 

Het Erfocentrum is een initiatief van de Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties (VSOP)