Actualiteiten rond erfelijkheid en genetica

 

Erfocentrum tweewekelijkse Nieuwsservice (20)

7 oktober 2004

 

 

Nieuws:

 

Gen essentieel bij voorkomen respiratory stress syndroom

Uit onderzoek van het Cincinnati Children's Hospital Medical Center blijkt dat het gen Foxa2 een sleutelrol speelt bij de ontwikkeling van de longen van een ongeboren kind. Bij te vroeg geboren kinderen treedt vaak respiratory stress syndroom (longaandoening) op, omdat de longen nog niet volledig zijn uitgerijpt. Uit het onderzoek is gebleken dat pasgeboren muizen zonder het Foxa2 gen, vaak dit syndroom ontwikkelden. De resultaten leveren een bijdrage aan nieuwe behandelingen voor te vroeg geboren baby's en mensen met een longaandoening. 

Bron: EurekAlert, 27 sept. 2004

 

Minder kans op spina bifida door bepaalde voedingselementen

Uit promotie-onderzoek van Pascal Groenen, Universitair Medisch Centrum St. Radboud (Nijmegen), blijkt dat naast foliumzuur ook de voedingsstoffen myo-inositol, zink en vitamine B12 belangrijk zijn bij het voorkomen van een kind met spina bifida. Omdat deze aandoening in de eerste vier weken na de bevruchting ontstaat, benadrukken de resultaten het belang van gezonde voeding rondom de conceptie. Aanvullend onderzoek is nodig om te bepalen of extra inname van deze voedingsstoffen zinvol is.  

Bron: Zorgkrant, 29 sept. 2004

 

Mutatie in calciumkanalen oorzaak Timothy syndroom

Een mutatie in de kanalen die het calciumgehalte in cellen reguleren, is betrokken bij het ontstaan van Timothy syndroom, zo suggereert een onderzoek van de Havard Medical School (Boston). De mutatie werd gevonden bij 13 kinderen met dit zeldzame syndroom dat gekenmerkt wordt door een onregelmatige hartslag en autisme. De resultaten worden gebruikt voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Daarnaast kan het onderzoek inzicht bieden in de manier waarop autisme ontstaat.

Bron: Reuters Health, 30 sept. 2004

 

Kandidaat-Europees Commissaris Janez Potocnik: 'ook in de toekomst Europese subsidiëring stamcelonderzoek'

Tijdens een bijeenkomst met een Commissie van het Europees Parlement gaf Potocnik (Onderzoek) aan voort te willen gaan op de weg die zijn voorganger Busquin ingeslagen is. Ondanks de bestaande gevoeligheden en verschillende standpunten van de EU-landen is hij voornemens het onderzoek met verschillende stamcelsoorten ook in de toekomst te subsidiëren. Voor stamcelonderzoek zullen in het volgende EU Research Programme (2007-2010) fondsen gereserveerd worden. Verder bepleit Potocnik een verdubbeling van zijn budget.

Bron: Cordis News, 4 okt. 2004

 

Publicaties:

 

Inaugurele rede professor Wijmenga

Met het uitspreken van de oratie 'Ziekte en gezondheid: verborgen verschillen - Genomics slaat een brug tussen disciplines' aanvaardde Cisca Wijmenga op 17 september jl. het ambt van hoogleraar Humane Genetica aan de Universiteit Utrecht. In haar huidige onderzoek combineert ze genetisch en genomics onderzoek in de verwachting dat deze combinatie naast inzicht in primaire ziektegenen ook kennis zal verschaffen over de onderliggende moleculaire mechanismen. In de oratie worden de wegen geschetst waarlangs deze ontwikkelingen kunnen worden ingezet en wordt ingegaan op de rol van associatieonderzoek. Verder verwacht zij dat de verschuiving van het onderzoek van Mendeliaans-overervende ziekten naar complexe aandoeningen zoals chronische en ouderdomsziekten de behoefte stimuleert aan een nieuw soort clinicus, te weten een clinicus met veel verstand van genetica. Deze genetische clinicus onderscheidt zich van zowel de traditionele klinisch specialist als van de traditionele klinische geneticus.

Exemplaren van de rede zijn te bestellen op telefoonnummer 030 - 253 8312.

 

'Wie zwak is moet sterk zijn: de recente geschiedenis van spierzieken'

In het boek met bovenstaande titel worden spierzieken, hun familieleden, nabestaanden en deskundigen geïnterviewd over de ontwikkelingen in de afgelopen vijftig jaar, waarbij ook de geschiedenis van de Vereniging Spierziekten Nederland beschreven wordt. De publicatie is opgedragen aan Ysbrand Poortman, een van de oprichters van de Vereniging Spierziekten Nederland. Auteurs van het boek zijn internist F.G.I. Jennekens en neuroloog L. Kater, oud-hoogleraren van de Universiteit van Utrecht. De uitgever is Tirion. ISBN: 90-4390-679-4.

 

Forum Biotechnologie en Genetica (FBG) publiceert Signalement over Biobanken

Een werkgroep van in- en externe deskundigen van het FBG heeft hiermee een bijdrage willen leveren aan de beleidsontwikkeling rond het onderwerp biobanken. Nederland heeft een goede uitgangspositie om de zorg optimaal te laten profiteren van de ontdekkingen op het vakgebied van de genomics. De werkgroep concludeert dat Nederland langs lijnen van geleidelijkheid beleid moet ontwikkelen dat onderzoekers ook op de langere termijn in staat stelt om te putten uit verzamelingen van weefsels en bijbehorende gegevens die groot genoeg zijn om een relevante rol te kunnen spelen in de zorg. Dat beleid moet er voor zorgen dat Nederland blijvend meetelt op een wetenschapsterrein, waar sprake is van een sterke internationale concurrentie. Het Signalement is toegezonden aan staatssecretaris Ross-Van Dorp en aan de Vaste Kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

 

Groot Brittannië: Psychosocial aspects of genetic screening of pregnant women & newborns: a systematic review

Deze Britse literatuurstudie, gebaseerd op 116 publicaties, concentreert zich op de volgende aspecten: de kennis over het onderwerp genetische screening, de emotionele aspecten van screening, factoren die deelname aan screeningsprogramma's beïnvloeden en de consequenties van de verschillende uitslagen (vals-positief, vals-negatief, juist-positief en juist-negatief). De auteurs concluderen dat de kennis over het algemeen onvoldoende is. Ook de effectiviteit van folders en video's bij voorlichting wordt besproken. Het merendeel van de vrouwen staat positief tegenover antenatale screening, maar over het algemeen zijn ze onvoldoende voorgelicht om een geïnformeerde keuze (informed consent) te kunnen maken. Het rapport is gepubliceerd in de serie Health Technology Assessment en te downloaden.

  

Agenda Medische Biotechnologie : beleidsvoornemens 2004 - 2007

De nota 'Agenda Medische Biotechnologie (2004-2007)' stelt vast dat medische biotechnologie een grote invloed heeft op de gezondheidszorg. VWS heeft dan ook extra geld beschikbaar gesteld om de voor- en nadelen van de technologie bekend te maken bij het brede publiek. Daarnaast ondersteunt VWS het onderzoek naar een goede overgang van biotechnologisch onderzoek in het laboratorium naar onderzoek op mensen (klinische trials).

Kernpunten uit de Agenda zijn:

-   begrijpelijke, evenwichtige informatie voor de bevolking.

Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor het Erfocentrum.

-   meer aandacht in het onderwijs voor het onderwerp.

De ministeries OCW en VWS zullen hiervoor onderwijspakketten (laten) ontwikkelen.

-     moderniseren van het screeningsbeleid.

     Het ministerie van VWS zal meer samenhang brengen in dit beleid, de Wet Bevolkingonderzoek zal aangepast worden en men wil meer zicht krijgen op de huidige mogelijkheden en betekenis van neonatale screening en de mogelijke gevolgen van toepassing voor de gezondheidszorg.

-   meer geïntegreerd overheidsbeleid en privaat-publieke samenwerking.

Onderzoek zal meer gestuurd moeten worden op 'maatschappelijke vraag' en er zal door het ministerie actief gereageerd gaan worden op nieuwe ontwikkelingen.

-   innovatiegeld inzetten op prioritaire gezondheidsproblemen

-   voortzetting van de discussie tussen overheid, de wetenschap en de burger.

Het Forum Biotechnologie en Genetica (www.forumbg.nl ) krijgt een grotere rol bij kennisuitwisseling en (interactieve) beleidsontwikkeling. De overheid gaat duidelijker communiceren over het eigen beleid en stelt zich tot doel kennis uit te wisselen.

 

De Agenda, het resultaat van het project Biotechnologie als Open Beleidsproces, werd op 5 oktober jl. door staatssecretaris Ross overhandigd aan de heer Dees, voorzitter van het Forum Biotechnologie en Genetica (FBG) en de heer Oosterwijk, directeur VSOP en Erfocentrum. De heer Oosterwijk was positief, en wees op het grote belang van tijdige informatie over de (nieuwe) mogelijkheden die de genetica en medische biotechnologie bieden, en op de kansen die verantwoorde genetische screening biedt voor het tijdig ontdekken van ernstige (genetische) aandoeningen. De Agenda Medische Biotechnologie is te downloaden. De reactie van de heer Oosterwijk.

 

 

 

 

Redactie: documentatie Erfocentrum

(p.bloem@erfocentrum.nl)

 

Kosten: € 50,00 per jaar

 

 

Aanmelden voor de Erfocentrum Twee-wekelijkse Nieuwsservice kan door een e-mail te sturen naar t.dingelhoff@erfocentrum.nl onder vermelding van naam, e-mailadres, organisatie, functie en postadres.

 

De volgende nieuwsservice verschijnt op 20 oktober 2004.

 

© Stichting ERFO-centrum

 

Het Erfocentrum is bedoeld voor iedereen die vragen heeft of informatie zoekt over erfelijkheid, gezondheid en samenleving.

 

Het Erfocentrum is een initiatief van de Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties (VSOP)