Actualiteiten rond erfelijkheid en genetica

 

Erfocentrum tweewekelijkse Nieuwsservice (13)

24 maart 2004

 

 

Nieuws:

 

Gen speelt rol bij vorming stamcellen en kanker

Onderzoekers van het Nederlands Kanker Instituut/Anthoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam en de Universiteit van Zürich melden in Nature van donderdag 25 maart a.s. dat het BMI1-gen de gemeenschappelijke schakel is tussen kanker- en stamcellen. Normaal delen stamcellen zich, specialiseren zich tot bepaalde lichaamscellen en stoppen daarna met kopievorming. Als stamcellen echter doorgaan met delen, zonder dat ze zich gaan differentiëren, kunnen er bijvoorbeeld medullablastomen ontstaan. Dit is de meest voorkomende vorm van hersentumoren bij kinderen. Volgens de onderzoekers is het BMI1-gen betrokken bij deze processen. Ze vermoeden dat een teveel van dit gen tot het ontstaan van medullablastomen leidt.

Bron: Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, 16 maart 2004

 

Misverstand rond Zweeds stamcelonderzoek betaald met Amerikaanse federale fondsen

De Lund University zal in opdracht van het Amerikaanse Ministerie van Defensie onderzoek doen naar de Ziekten van Parkinson. Het ministerie is geïnteresseerd in dit onderzoek omdat neurotoxische oorlogsgassen soortgelijke symptomen geven. In een bericht van 17 maart van het persbureau Reuters werd de indruk gewekt dat met federale gelden ten behoeve van dit onderzoek een nieuwe stamcellijn gemaakt zou worden. Onderzoek met stamcellijnen van na augustus 2001 is door de regering-Bush uitdrukkelijk verboden. Namens de Zweedse Lund Universiteit heeft Patrik Brundin verklaard dat er gebruik gemaakt wordt van twee door de regering-Bush goedgekeurde stamcellijnen afkomstig van de Universiteit van Gotteburg.

Bron: Genome News Network, 19 maart 2004

 

Effectiviteit van nicotinepleisters is afhankelijk van genotype

Onderzoek onder van 752 personen, die acht jaar geleden hadden deelgenomen aan een proef met nicotinepleisters, toont aan dat de effectiviteit van nicotinevervangers gerelateerd is aan de aanwezigheid van bepaalde varianten van de dopamine D2 receptor.

Het resultaten laten zien dat vrouwen met het CT of TT genotype meer baat bij nicotinepleisters hebben dan vrouwen met het CC genotype. Bij mannen werd geen significante relatie gevonden tussen de effectiviteit van nicotinevervangers en het genotype.

De resultaten zijn gepubliceerd in de British Medical Journal.

Bron: EurekAlert, 18 maart 2004

 

Canadees parlement stemt in met Bill C-6

In deze wet, omschreven als “An Act Respecting Assisted Human Reproduction and Related Research”, wordt onderzoek met embryonale stamcellen onder bepaalde voorwaarden toegestaan. De wet verbiedt het klonen van menselijke cellen, de verkoop van sperma en eicellen en de betaling van draagmoeders. Hoe de wet ingepast moet worden in bestaande wet- en regelgeving waarmee het overlap vertoond, is nog onbekend. Volgens Canadese onderzoekers regelt ook deze wet niet expliciet welk onderzoek toegestaan is, door wie dat gedaan mag worden en wanneer. Ook rond de taak van de Canadian Institutes of Health Research in de uitvoering van Bill C-6 moet nog het nodige geregeld worden. De laatste stap in het wetgevingsproces (Royal Assent) wordt binnen enkele weken verwacht waarna op termijn invoering van de wet volgt.

Bron: Stem Cell Network, 16 mrt. 2004

 

Onderzoek suggereert dat muizen nieuwe eicellen kunnen maken

Tijdens een studie, die werd uitgevoerd bij het Massachusetts General Hospital in Boston, werd het afsterven van follikels (met onrijpe eicellen) in de eierstokken van volwassen muizen bestudeerd. Naast afstervende follikels werden ook gezonde follikels in de eierstokken aangetroffen. Dit kon worden verklaard door de aanwezigheid van stamcellen die tot eicellen kunnen uitgroeien. Nader onderzoek moet uitwijzen of dergelijke stamcellen ook in de eierstokken van mensen voorkomen.

Bron: Nature News, 11 maart 2004

 

Genetische variatie in IL-6 gen vergroot gevoeligheid voor juveniele rheumatoide artritis

Een studie waaraan zowel Amerikaanse, Britse als Franse onderzoekers deelnamen, toont aan dat een genetische variatie in het interleukine 6 (IL-6) gen de gevoeligheid voor systemische, juveniele rheumatoide artritis (JRA) kan vergroten. Het DNA van kinderen met deze aandoening en hun ouders werd gebruikt om te bepalen hoe genetische informatie van ouder op kind werd overgedragen. Vooral een genetische variatie in het IL-6 gen, het zogenaamde –174G allel, werd doorgegeven. Bij kinderen die systemische JRA ontwikkelden als ze vijf jaar en ouder waren, was dit allel significant vaker aanwezig dan bij kinderen die deze aandoening ontwikkelden in de eerste vier jaar van hun leven. De resultaten laten zien dat de ernst van de aandoening en de leeftijd waarop deze aandoening zich openbaart kan afhangen van verschillen in genetische informatie. Verder onderzoek naar ziektegerelateerde genen richt zich op mogelijke subtypen van systemische JRA.

Bron: National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases, mrt 2004.

 

Publicaties:

 

Preadvies Vereniging voor Gezondheidsrecht over beroepsgeheim in de gezondheidszorg

In drie essays staat de kernvraag centraal “hoe moeten de aan het beroepsgeheim ten grondslag liggende uitgangspunten in de zich wijzigende context van gezondheidszorg en samenleving gestalte krijgen.”

De auteurs belichten achtereenvolgens de volgende aspecten:

  • Mr. E.B. van Veen: Betekenis van het beroepsgeheim tussen hulpverleners onderling en hoe daaraan juridisch het beste vorm te geven. Wat is de betekenis van het beroepsgeheim binnen nieuwe zorgvormen en bij elektronische gegevensuitwisseling. Is bij die uitwisseling steeds (expliciete) toestemming van de patiënt nodig en zo nee, welke andere randvoorwaarden gelden er?
  • Mr. E.J.C. de Jong: Verstrekking van gegevens over patiënt/cliënt aan anderen dan hulpverleners op het gebied van de gezondheidszorg. Hoe moet de afweging plaatsvinden tussen de belangen beschermd door het beroepsgeheim en de belangen van derden.
  • Prof.mr. W.R. Kastelein: Gebruik medische gegevens in juridische procedures; het beroepsgeheim kan hier botsen met het belang van de waarheidsvinding of de waarborgen voor een eerlijk proces. Welke beroepsbeoefenaars kunnen zich onder welke omstandigheden (en tav. welke soort gegevens) met succes op beroepsgeheim beroepen.

“Het beroepsgeheim, continuïteit en verandering” is uitgebracht ten behoeve van de jaarvergadering van de Vereniging voor Gezondheidsrecht op 23 april 2004.

Uitgave: SDU uitgevers, ISBN: 90-12-09-999-4.

 

Resultaten onderzoeksproject ‘Genetische kenmerken en (non)discriminatie’ gepubliceerd

In het kader van het NWO-programma ‘De maatschappelijke component van het genomics onderzoek’ is in juridische- en beleidsdocumenten van internationale organisaties en in de rechtsontwikkeling in de VS en een groot aantal Europese landen nagegaan of, en zo ja op welke wijze, een verbod van genetische discriminatie binnen de Nederlandse rechtsorde kan worden geoperationaliseerd en wat een en ander betekent voor de huidige wet- en regelgeving. Aanbevolen wordt o.a. de Wet op de Medische Keuringen aan te passen. Op termijn wordt op dit gebied Europese (grond)wetgeving verwacht.

Het onderzoek is uitgevoerd door medewerkers van de Sectie Gezondheidsrecht, Afdeling Sociale Geneeskunde AMC/Universiteit van Amsterdam en de Capaciteitsgroep Vergelijkend Publieksrecht van de Universiteit Maastricht.

‘Bescherming tegen genetische discriminatie: een juridische analyse’ is een uitgave van Stichting NJCM-Boekerij. ISBN: 90-6750-042-9.

  

 

Redactie: documentatie Erfocentrum

(p.bloem@erfocentrum.nl)

 

Kosten: € 50,00 per jaar

 

Aanmelden voor de Erfocentrum Twee-wekelijkse Nieuwsservice kan door een e-mail te sturen naar t.dingelhoff@erfocentrum.nl onder vermelding van naam, e-mailadres, organisatie, functie en postadres.

 

De volgende nieuwsservice verschijnt op 14 april 2004.

 

© Stichting ERFO-centrum

 

Het Erfocentrum is bedoeld voor iedereen die vragen heeft of informatie zoekt over erfelijkheid, gezondheid en samenleving.

 

Het Erfocentrum is een initiatief van de Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties (VSOP)