E r f o  m a i l n i e u w s

nummer 17, 3 april 2003

 

Inhoud

 

1. Rubriek ‘ziekten en aandoeningen’ aangevuld

2. Vooraankondiging: website voor de bovenbouw van het basisonderwijs

3. Consultatiebijeenkomst / Invitational Conference Erfocentrum

4. ‘Geneesmiddelen en genetische tests op internet’

5. Eerste nummer periodiek van het BOB-project

6. Tijdschrift Down’s Screening News / IDSSG

7. Korrelatie nu zelf in de problemen

8. Oprichting ‘ethiekbibliotheek’ voor verzorging en verpleging

9. Nieuwe publicaties

10. Nieuwe en vernieuwde sites

11. Agenda genetica en gezondheid

12. Nieuws rond erfelijkheid

 

 

1. Rubriek ‘ziekten en aandoeningen’ aangevuld

De rubriek ‘ziekten en aandoeningen’ op www.erfelijkheid.nl is aangevuld met circa 300 links naar sites van patiëntenorganisaties of andere instellingen waar informatie te vinden is. Mocht u aanvullingen en / of verwijzingen hebben, dan horen we dat graag!

Mail m.o.t.hof@erfocentrum.nl

 

 

2. Vooraankondiging: website voor de bovenbouw van het basisonderwijs

Op de website vindt u o.a. informatie over erfelijkheid, een werkstukkenwijzer, kleurplaten, liedjes, een rap en een docentenhandleiding. Op het moment wordt de website getest door de doelgroep, kinderen in de hoogste groepen van het basisonderwijs. Na het verwerken van hun reacties wordt de website eind april onder de aandacht van scholen gebracht.

U kunt alvast een kijkje nemen: www.bogi.nl

 

 

3. Consultatiebijeenkomst / Invitational Conference Erfocentrum

Op 25 maart jl. vond in de Aletta Jacobszaal van de Tweede Kamer in Den Haag een consultatiebijeenkomst over het Erfocentrum plaats. Aanwezig waren leden van het Forum Genetica, Gezondheid en Gezondheidszorg, leden van het Platform Medische Biotechnologie en leden van de Vaste Kamer Commissie voor VWS. Informatie over publieksvoorlichting werd gegeven door sprekers van de Gezondheidsraad, de Stichting Consument en Biotechnologie, de afdeling Medische Genetica van het UMC te Utrecht en het ministerie van VWS. De bijeenkomst leverde flink wat input op voor het nieuwe businessplan van het Erfocentrum. 

 

 

4. ‘Geneesmiddelen en genetische tests op internet’

Recent verscheen een artikel van Stichting Consument en Biotechnologie in samenwerking met de consumentenbond in opdracht van VWS over ‘geneesmiddelen en genetische tests op internet’. Het artikel geeft een overzicht van het winkelen op internet voor geneesmiddelen, genetische tests en verwantschapstests. Onder meer tips hoe deze verstandig te gebruiken.  Wie het artikel integraal wil downloaden kan te doen via www.consubiotech.nl De informatie is ook ondergebracht op verschillende plaatsen op www.erfelijkheid.nl waar u kunt zoeken met het trefwoord ‘genderen’.

 

 

5. Eerste nummer periodiek van het BOB-project

Onlangs verscheen het eerste nummer van de periodiek van het BOB-project (Biotechnologie als Open Beleidsproces). In februari 2002 ging dit project van start voor een periode van twee jaar. Kenmerkend is de voortdurende communicatie met betrokkenen in het veld. Op deze manier wil VWS het kennismanagement omtrent de biotechnologie vorm geven en tijdig kunnen anticiperen op ontwikkelingen. Het beoogde projectresultaat is het vaststellen van de beleidsagenda voor VWS op het terrein van biotechnologie.

Meer informatie over BOB of abonnement op de periodiek: mail m.prins@minvws.nl

 

 

6. Tijdschrift Down’s Screening News / IDSSG

Het tijdschrift DSnews van de international Down’s Syndrome screening group heeft aandacht besteed aan www.zwangerNu.nl van Erfocentrum / VSOP. Het tijdschrift is een uitgave van IDSSG. IDSSG  is  een internationale organisatie met ongeveer 1000 leden afkomstig uit 34 landen. Het doel van deze organisatie is om gemeenschappelijk onderzoek  op het terrein van screening te stimuleren d.m.v. internationale samenwerking en elkaar te informeren over recente ontwikkelingen. Het netwerk wordt gecoördineerd vanuit Leeds. Onderzoekers, behandelaars, industrie en patiëntenorganisaties kunnen nieuwe ontwikkelingen publiceren in DSnews.

Meer informatie e.van.vliet@vsop.nl

 

 

7. Korrelatie nu zelf in de problemen

De Stichting Korrelatie, onze collega-instelling op het gebied van Informatie en hulp aan het Nederlandse publiek, komt door het niet verlengen van een substantieel deel van de subsidie in de problemen. Dit ondanks het feit dat de functie van Korrelatie volledig past in het overheidsbeleid voor patiënten- en consumentenvoorlichting. In 1998 kreeg Korrelatie, in opdracht van VWS, de ‘Gezondheidslijn’ in haar pakket en gaf hieraan succesvol vorm. In 2002 verstrekte Korrelatie aan 55.000 mensen de service: dingen op een rijtje zetten, meedenken, informatie geven, adviseren en de weg wijzen. Intensieve pogingen om het Ministerie van VWS op andere gedachten te brengen hebben tot op heden geen resultaat gehad.

Meer informatie www.korrelatie.nl

 


8. Oprichting ‘ethiekbibliotheek’ voor verzorging en verpleging

Vanaf 1 april 2003 bestaat er een specifieke bibliotheek van ethische literatuur voor de verpleging en verzorging. Op initiatief van CNV Verzorging en Verpleging, de beroepsinhoudelijke landelijke groep van de vakbond CNV Publieke Zaak, is in samenwerking met het Landelijk Expertisecentrum Verpleging en Verzorging (LEVV) een fysieke en een digitale bibliotheek tot stand gekomen.

In de bibliotheek, die fysiek is ondergebracht bij het informatiecentrum van het LEVV aan de Bernadottelaan 11 in Utrecht, kunnen verpleegkundigen (in opleiding), verzorgenden, helpenden en zorghulpen terecht voor ethische literatuur. Uiteraard kunnen ook andere geïnteresseerden gebruik maken van de bibliotheek.

Via de website www.zorgethiek.nl is de literatuur digitaal te vinden. Het bijzondere van het digitaal zoeken in deze bibliotheek is dat gezocht wordt op de vragen en morele dilemma's uit de praktijk en niet op een trefwoord of auteursnaam. Via een link naar de site van het LEVV kunnen belangstellenden vervolgens de boeken opvragen bij het LEVV-informatiecentrum. De bibliotheek bevat circa 120 titels van Nederlandstalige boeken over ethiek, die specifiek gericht zijn op de verpleegkundige en verzorgende beroepsgroepen. In de toekomst zal wellicht uitbreiding plaatsvinden met artikelen en buitenlandse literatuur.

 

9. Nieuwe publicaties

 

Community Genetics: Van vermenigvuldigen en delen

Verschenen: de inaugurele rede van prof. dr. M.C. Cornel bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Community Genetics aan de faculteit der Geneeskunde van de Vrije Universiteit Amsterdam / VU medisch centrum op 30 januari 2003. Hierin wordt een indruk gegeven van het vakgebied Community Genetics.

Meer informatie of een exemplaar ontvangen mail MC.Cornel@vumc.nl

 

‘Beslissen over biotechnologie’: rapporten aan de regering, nr. 64

Van de hand van de  WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) verscheen het rapport ‘Beslissen over biotechnologie’. Het rapport behandelt de diverse aspecten aan de toepassing van biotechnologie in o.a. de gezondheidszorg en geneeskunde. De WRR concludeert dat:
-persoonsgebonden informatie over genetische constitutie steeds belangrijker zal  worden voor diagnose en therapie
- gebruik hiervan ongewenste effecten kan hebben, het individu moet beschermd worden door regelgeving
- een accentverschuiving van curatieve naar preventieve geneeskunde.
- kennis over het genoom zou via risicoselectie kunnen leiden tot uitsluitingsprocessen. Men pleit voor invoering van een basisverzekering.

Te downloaden op: www.wrr.nl

 

10. Nieuwe en vernieuwde sites

 

www.meldpuntbijwerkingen.nl (nieuw)

Sinds kort kunnen patiënten rechtstreeks via deze site de bijwerkingen van geneesmiddelen melden aan het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Patiënten konden tot nu toe alleen bijwerkingen melden via huisarts of apotheek. De site zal een tijdje proefdraaien om te kijken of het openstellen van de site extra informatie oplevert en of deze informatie bijdraagt aan een veiliger geneesmiddelengebruik.

 

www.zorgethiek.nl (vernieuwd)

De website www.zorgethiek.nl in een nieuw jasje gestoken. De site, waarop ethische discussies plaatsvinden over praktijksituaties in de verpleging en verzorging, is nu gebruikersvriendelijker en overzichtelijker geworden. Zo kunnen belangstellenden nog makkelijker reageren op een praktijksituatie of deze zelf inbrengen. CNV Verzorging en Verpleging hoopt met de vernieuwde website, tegemoet te komen aan de behoeftes van verpleegkundigen en verzorgenden.

 

www.kankerbestrijding.nl (vernieuwd)

De Kankerbestrijding heeft sinds kort een vernieuwde website. Er zijn op site nu aparte rubrieken over ‘kanker en erfelijkheid’  en ‘onderzoek naar erfelijkheid en kanker’.

Meer informatie www.kwf.nl

 

 

11. Agenda genetica en gezondheid

 

Nederlands Public Health Congres

Op 24 april wordt in de Meervaart in Amsterdam het Nederlands Public Health Congres gehouden. Onder meer komt genetica en public health aan de orde.

Meer informatie: home.wanadoo.nl/venw/PH2003.htm

 

Hoe vind ik mijn weg in de zorg?

Op 15 mei van 13.00-15.00 uur organiseert de NPCF in het Vechthuis te Utrecht een debat over de rol van patiëntenorganisaties bij consumenteninformatie. Het wordt een informatieve en opiniërende bijeenkomst voor beleidsmedewerkers, bestuursleden en vrijwilligers van NPCF-lidorganisaties en patiëntenverenigingen. Informatie en aanmelding via www.npcf.nl (agenda) of debat@npcf.nl

 

Allochtoon dus ongezond?

Op 26 juni vindt in het Kasteel van Sparta te Rotterdam het eerste nationaal congres over etnische verschillen in gezondheid en gezondheidszorg plaats. Het blijkt dat sommige groepen etnische minderheden hun gezondheid als minder goed ervaren dan autochtone Nederlanders, hoewel sommige meer objectieve gezondheidsindicatoren hier weer vraagtekens bij zetten. Het congres wil de uitwisseling van reeds beschikbare kennis tussen onderzoekers onderling en andere geïnteresseerden bevorderen. Het congres wordt georganiseerd door het Kennisnetwerk Cultuur en Gezondheid onder auspiciën van ZonMw-thema commissie ‘Cultuur en Gezondheid’.

Meer informatie en inschrijven, mail e.zoer@planet.nl

 

Meer informatie over studiedagen, symposia e.d. zie de agenda genetica van www.vsop.nl/agenda/ (zowel voor informatie zoeken als toevoegen).

 

 

12. Nieuws rond erfelijkheid

 

Gerechtshof: ziekenhuis aansprakelijk voor geboorte gehandicapt kind

Het Gerechtshof Den Haag heeft bepaald dat de ouders van de ernstig gehandicapte Kelly (9) een schadevergoeding kunnen vorderen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Kelly’s moeder vroeg in 1993 om een vruchtwaterpunctie omdat in de familie een ernstige erfelijke aandoening voorkwam en ze twee miskramen had gehad; de verloskundige van het LUMC ging daar niet op in. De hoogte van de schadevergoeding wordt in een aparte gerechtelijke procedure vastgesteld.

Bron: Care4Cure, 26 maart 2003.

 

Één gemuteerd gen lijkt oorzaak Syndroom van Smith-Magenis

Onderzoekers van de Michigan State University ontdekten dat de mutatie in één gen (RAI1) verantwoordelijk is voor het ontstaan van de zeer zeldzame aangeboren ontwikkelingsstoornis. De ontdekking maakt een juiste diagnose mogelijk. Verder onderzoek richt zich op de normale functie van het gen met als doel ontwikkeling van een therapie.

Bron: Michigan State University, 23 mrt. 2003

 

Mayo Clinic: risicofactoren voor Parkinson voor mannen en vrouwen verschillend

Voor vrouwen blijkt genetische aanleg een belangrijker rol te spelen bij het ontwikkelen van de Ziekte van Parkinson dan bij mannen. Voor mannen blijken omgevingsfactoren zoals blootstelling aan bestrijdingsmiddelen, chemicaliën en verwondingen aan het hoofd een belangrijke risicofactor te zijn. De Mayo Clinic doet langlopend onderzoek naar de oorzaken van de Ziekte van Parkinson.

Bron: Mayo Clinic news release, 19 mrt. 2003

 

Salk Institute: gen relatie tussen Golfsyndroom, bestrijdingsmiddelen en ADHD?

Proefdieronderzoek wijst erop dat organofosfaten de werking van het NTE-gen (actief in de hersenen) beïnvloeden. Muizen met één gemuteerd gen, vertoonden na blootstelling ADHD-gedrag. Muizen met normale kopieën vertoonden dat gedrag ook, maar minder. De onderzoekers verwachten dat de kleine verschillen in het gen ervoor zorgen dat sommige mensen bij blootstelling aan de stof op jonge leeftijd ADHD krijgen, anderen het Golfsyndroom terwijl sommigen ook geen verschijnselen krijgen. De groep organofosfaten omvat bestrijdingsmiddelen maar ook oorlogsgassen zoals Sarin.

Bron: Salk Institute, 18 maart 2003.

 

Overgewicht soms erfelijk

Onderzoek in Zwitserland en Groot Brittannië wijst erop dat er bij ongeveer 5-6% van de mensen met extreem overgewicht (obesitas) sprake is van een mutatie in een gen (MC4R) dat is betrokken bij de regeling van het hongergevoel. Personen met deze mutatie lijden vaker aan onbedwingbare eetbuien; het gevoel genoeg gegeten te hebben ontstaat bij hen niet of langzamer.

Bron: New England Journal of Medicine 2003; 348 :1085-1103, 1160-1163

 

 

*

Bel, mail of surf voor uw vragen rond erfelijkheid de Erfolijn

 

0900-6655566

 

(10 eurocent per minuut)

 

E-mail: erfolijn@erfocentrum.nl

Website: www.erfelijkheid.nl

 

*

 

Het volgende Erfo mailnieuws verschijnt in week 14, 2003.

Berichten hiervoor kunnen worden doorgegeven via erfocentrum@erfocentrum.nl onder vermelding van 'bericht Erfo mailnieuws'.

 

*

 

Het Erfo mailnieuws is de maandelijkse e-mail periodiek van Stichting ERFO-centrum. Het Erfocentrum is bedoeld voor iedereen die vragen heeft of informatie zoekt over erfelijkheid, gezondheid en samenleving. Oude nummers worden gearchiveerd in de rubriek ‘nieuwsbrief’ op erfelijkheid.nl.

 

*

 

Het Erfocentrum is een initiatief van de

 Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties (VSOP)

 

*