E r f o  m a i l n i e u w s

nummer 12, 26 september 2002

 Inhoud

 

  1. Evaluatie Erfocentrum
  2. Nieuwe rubriek voor (para)medici
  3. Informatiemateriaal erfelijkheid te downloaden
  4. Advies Biowetenschap en beleid RVZ afgerond
  5. Onderzoek: erfelijke kanker en publiek
  6. Informatielijn TIS van RIVM weer geopend
  7. Eredoctoraat voor onderzoeker hemofilie
  8. Essays genomics onderzoek
  9. Bijeenkomst OSCAR Nederland
  10. Prinsjesdag
  11. Workshop zeldzame aandoeningen
  12. Nieuw: De genetische revolutie
  13. Update literatuurdatabase erfelijkheid
  14. Nieuws rond erfelijkheid

 

 

1. Evaluatie Erfocentrum

Eind december 2002 loopt de driejarige subsidie van het Ministerie van VWS voor het Erfocentrum af. Reden voor VWS om een extern onderzoeksbureau een evaluatie te laten uitvoeren, om zo een onafhankelijk oordeel te verkrijgen omtrent de doeltreffendheid, doelmatigheid en kwaliteit van het Erfocentrum. De evaluatie, waaronder ook een klantenonderzoek, heeft inmiddels plaatsgevonden. Het rapport is aangeboden aan het Ministerie, dat mede op basis hiervan zal besluiten over mogelijke continuering van de subsidiëring van het Erfocentrum.

Het Erfocentrum is vol vertrouwen ten aanzien van de uitkomst van de evaluatie. Echter, aangezien er reeds voor de afronding daarvan door het Ministerie signalen zijn afgegeven dat continuering van de subsidiëring vanwege bezuinigingen onzeker is, is er alle reden tot ongerustheid. Het zou onbegrijpelijk en onacceptabel zijn als een informatievoorziening die in een groeiende behoefte voorziet en die noodzakelijk wordt geacht door iedereen die bij de ontwikkelingen in de genetica betrokken is, niet langer op overheidssteun kan rekenen. Het overleg met het Ministerie is nog gaande en we houden u op de hoogte!

 

 

2. Nieuwe rubriek voor (para)medici

Op erfelijkheid.nl is een begin gemaakt met een rubriek met medisch getinte informatie voor de doelgroep (para)medici. De inhoud bestaat vooralsnog uit informatie voor huisartsen en ruim 40 beschrijvingen van aangeboren afwijkingen van de hand van prof.dr. M.C. Cornel, dr. C.A. Dorrepaal en drs. J. Verheij. Martina Cornel (1959), onlangs benoemd tot strategisch hoogleraar ‘Community Genetics’, is arts-epidemioloog. Ze was betrokken bij het onderzoek naar de inname van foliumzuur ter preventie van aangeboren afwijkingen als Spina Bifida en onderzoek naar de invloed van de leeftijd van moeders en prenatale diagnostiek op de prevalentie van Down syndroom.

Meer informatie: www.erfelijkheid.nl/arts/

 

 

3. Informatiemateriaal erfelijkheid te downloaden

Diverse informatiebladen en brochures van VSOP zijn sinds kort gratis in pdf te downloaden via de rubriek ‘printen als pdf' op erfelijkheid.nl. Maandelijks zal de rubriek worden aangevuld totdat al het materiaal op deze wijze beschikbaar is. De informatiebladen kunnen daarnaast ook worden besteld door particulieren voor 1 euro per stuk en voor de zakelijke besteller per setje van 50 stuks voor 8,50 euro (inclusief verzend- en handelingskosten).

 

 

4. Advies Biowetenschap en beleid RVZ afgerond

De Raad voor de Volksgezondheid heeft zijn advies ‘Biowetenschap en Beleid’ afgerond. Steeds meer wordt bekend van de oorzaken van ziekten, wat zal gaan leiden tot nieuwe en betere behandelingen. De achtergrondstudies bij het advies gaan hier uitvoerig op in. De raad zal tijdens een persconferentie op 26 september het advies en twee achtergrondstudies  aanbieden aan de staatssecretaris van VWS, mevrouw Ross-Van Dorp.  

Meer informatie over de persconferentie en advies: www.rvz.net/

 

 

5. Onderzoek: erfelijke kanker en publiek

Onder de naam ‘Erfelijke Kanker: Kennis, risicoperceptie en informatiebehoefte van de Nederlandse bevolking’ is een van de eerste landelijke onderzoeken onder het algemene publiek met betrekking tot erfelijkheid en kanker uitgevoerd. De uitvoering was in handen van de ‘Capaciteitsgroep Gezondheidsvoorlichting van de Universiteit Maastricht’ in opdracht van het KWF.

Enkele conclusies:

  • De kennis over kanker bij het publiek is vrij basaal. Men kan enkele soorten erfelijke kanker noemen, maar kan niet met zekerheid zeggen welke soorten kanker niet erfelijk zijn. Verder is er weinig inzicht in kansen en overerving en is er sprake van misverstanden over de invloed van leefstijl enerzijds en de erfelijkheid van dezelfde en verschillende soorten kanker binnen een familie anderzijds.
  • Uit de resultaten blijkt dat vrouwen hun risico op erfelijke kanker hoger inschatten dan mannen en dat het populatierisico waarschijnlijk niet leidt tot een juiste interpretatie van het persoonlijk risico.
  • Bijna driekwart van de respondenten wilde informatie over erfelijke kanker. Het ging vooral om vragen rond basale onderwerpen zoals: welke soorten kunnen erfelijk zijn, hoe kunnen erfelijke kankers herkend worden, wanneer is er sprake van erfelijkheid in de familie, hoe kan ik mijn eigen kans inschatten, wat moet er gebeuren bij vermoedens van erfelijkheid. Het liefst krijgt men de informatie via een brochure, de huisarts of internet.

Aanvragen onderzoeksrapport via e-mail: mvdsteeg@kankerbestrijding.nl.

 

 

6. Informatielijn TIS van RIVM weer geopend

Artsen, verloskundigen en apothekers kunnen per 1 oktober weer gebruikmaken van de informatieservice teratologie (TIS) van RIVM. Vorige maand werd in een brief aan de doelgroep (beroepsgroepen) het stopzetten van de TIS per 15 augustus aangekondigd. Redenen: te weinig menskracht en te weinig geld voor de beantwoording van de ruim 4000 vragen per jaar. Er is nu tijdelijke financiering gevonden. Uit antwoord op vragen van kamerlid S. Buijs (CDA) aan de minister op 11 september blijkt dat het ministerie zoekt naar structurele steun voor de TIS.

Meer informatie: arch.rivm.nl/volksgezondheid/lgm/lgm_TIS.htm

 

 

7. Eredoctoraat voor onderzoeker hemofilie

De Universiteit van Amsterdam heeft een eredoctoraat toegekend aan Cees Smit. Als medeoprichter, bestuurslid en jarenlang coördinator van het bureau Nederlandse Vereniging van Hemofilie Patiënten (NVHP) is Smit een drijvende kracht achter het onderzoek voor de behandeling van hemofiliepatiënten. Cees Smit is tevens bestuurslid van de VSOP en op Europees niveau actief binnen EPPOSI (Europees Platform voor Patiënten Organisaties, Wetenschap en Industrie). De uitreiking van het eredoctoraat is op 8 januari 2003.

 

 

8. Essays genomics onderzoek

Op de themadag van het NWO over genomics onderzoek op 26 september j.l. zijn 21 essays gepresenteerd over maatschappelijke componenten van genomics-onderzoek. De thema’s waren:

-          De mogelijkheden en risico’s van genomics.

-          Juridische kwesties omtrent genomics.

-          De maatschappelijke aspecten van farmacogenetica.

-          Het publieke debat over genomics.

-          Inventarisatie MCG-onderzoek in Nederland.

De essays zijn down te loaden op de NWO-site.

 

 

9. Bijeenkomst OSCAR Nederland

Op zaterdagmiddag 5 oktober houdt OSCAR Nederland (Multi-etnische stichting voor patiënten en dragers van Sikkelcelziekte en Thalassemie) haar eerste ledenbijeenkomst in het LUMC te Leiden. Het programma voorziet met name in korte presentaties door medische deskundigen en open gesprekken met groepen patiënten, dragers en het aanwezige publiek.

Meer informatie 071–5276064 of oscarsikkelcel@hotmail.com.

 

 

10. Prinsjesdag– zorgnota

Op Prinsjesdag zag de Zorgnota 2003 het licht. Hierin presenteert het kabinet de beleidsvoornemens voor de zorg in het komende begrotingsjaar. Voor de verdere kabinetsperiode biedt de nota een vooruitblik op beleids- en veranderingsprocessen in hoofdlijnen. Uit de nota zijn belangrijke kaders voor de zorg en biotechnologie op te maken:

  • Uitgangspunt voor het beleid in de zorgsector is de sociale rechtvaardigheid, zorg is een sociaal grondrecht.
  • Preventie kan leiden tot een prettiger leven en minder zorg en arbeidsongeschiktheid - zie bijvoorbeeld de screening van borstkanker.
  • Een positieve houding tegenover het toepassen van de moderne biotechnologie om ziekten bij mensen te voorkomen of te behandelen.
  • Reproductief klonen blijft verboden, evenals kiembaantherapie en het bewust creëren van extra embryo’s bij IVF-behandelingen voor onderzoek.
  • Nieuwe technische mogelijkheden om iemand te genezen rechtvaardigen veel, maar niet alles.
  • Ethische aanvaardbaarheid heeft een prominente plaats. Het gaat hierbij om onder meer biotechnologische mogelijkheden en maatschappelijke en ethische grenzen.
  • In 2003 zal het eerste project ‘Communicatie en voorlichting’ op het terrein van de biotechnologie van start gaan.
  • Respect en keuzevrijheid  worden centraal gesteld. Het aanbod van voorzieningen moet mensen in staat stellen zo zelfstandig mogelijk en naar eigen inzicht keuzes over de inrichting van hun leven te maken.
  • Een belangrijke rol bij het vroegtijdig signaleren van mogelijke achterstanden in de taal en sociale ontwikkeling van kinderen speelt niet alleen de preventieve jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus) maar ook de peuterspeelzaal en de kinderopvang.

Meer informatie: Hoofdpunten van het regeringsbeleid. Hoofstuk 4 : zorg

Zorgnota. Kamerstuk 28 605. Te downloaden op de speciale Prinsjesdagsite van

VWS

 

 

11. Workshop zeldzame aandoeningen

Op 21 september vond in De Reehorst in Epe een workshop plaats onder de titel: ‘Beter weten is beter worden’. De workshop was bedoeld voor mensen met een zeldzame aandoening, hun partners of in geval van kinderen hun ouders. Doel was gezamenlijk ideeën te genereren voor de verbetering van de zorg en de informatievoorziening voor deze doelgroep. Er waren ruim 85 deelnemers, waaronder veel leden van kleine patiëntenverenigingen of mensen die geen lid zijn van een patiëntenvereniging omdat die voor hun aandoening (nog) niet bestaat.

Het was een actieve dag waarin zeer constructief werd nagedacht over oplossingen voor problemen waarmee de deelnemers kampten. Na de algemene inleiding door Simone de Leeuw, de voorzitter van de Werkgroep Zeldzame Aandoeningen en Sonja van Weely, de secretaris van de Stuurgroep Weesgeneesmiddelen, gingen vier workshops van start.

De resultaten werden 's middags plenair besproken. Belangrijke conclusies zijn onder andere dat hulpverleners beter getraind zouden moeten worden in het opsporen (diagnosticeren) van een zeldzame aandoening of het eerder doorverwijzen naar een specialist.

Tevens moet de informatievoorziening worden uitgebreid, zodanig dat de informatie op een centrale plek is terug te vinden, ook voor mensen zonder computer. Dat betekent dus een telefoonlijn. Daarnaast was er veel behoefte aan praktische begeleiding door bijvoorbeeld  consulenten voor zeldzame aandoeningen, die de weg wijzen in het zorglandschap. Een uitgebreid verslag met foto's, inclusief  eindconclusies, aanbevelingen en actiepunten, zal binnenkort beschikbaar komen.

 

 

12. Nieuw: De genetische revolutie

Recent verschenen: ‘De genetische revolutie, gevolgen en besluitvorming’ door drs. K.M. van Steensel e.a. Het boek geeft inzicht in de lopende (inter)nationale discussie rond medische biotechnologie en gaat in op de vraag hoe politiek, bedrijfsleven en samenleving om kunnen gaan met de nieuwe vragen en mogelijkheden.

Meer informatie Stichting Maatschappij en onderneming of via e-mail info@smo.nl

 

 

13. Update literatuurdatabase erfelijkheid

Begin september is de literatuurdatabase op erfelijkheid.nl aangevuld. Er zijn 185 items over de periode juni tot september 2002 toegevoegd. De database bevat nu 2685 items over de periode juni 1998 tot heden. U kunt op de gebruikelijke manier via trefwoorden of een eenvoudige zoekfunctie in de database zoeken. Meer informatie: www.erfelijkheid.nl/documentatie/  

 

 

14. Nieuws rond erfelijkheid

 

Gendefect leidt tot erfelijke doofheid bij mens en muis

Met behulp van de resultaten van onderzoek bij muizen met een afwijkend tmie-gen, ontdekten onderzoekers de plaats van het afwijkende menselijke TMIE-gen bij families waarin een vorm van erfelijke doofheid voorkomt. De volgorde van het betrokken stuk DNA blijkt bij mens en muis gelijk. Naast het nu ontdekte TMIE-gen, zijn er nog meer dan 20 genen die mogelijk betrokken zijn bij erfelijke doofheid.

Bron: American Journal of Human Genetics, vol. 71 (2002), 632-636

 

Kind genezen verklaard van SCID na gentherapie

De Nederlandse Wilco Conradi (2) is een van de 4 kinderen die in Parijs de experimentele gentherapie voor de erfelijke immuunstoornis Severe Combined Immunodeficientie (SCID) kreeg. Hij is nu twee jaar en genezen verklaard; zijn immuunsysteem is gezond.

Bron: Associated Press, 4 sept. 2002

 

Vergelijkend onderzoek naar stamcellen

Onderzoekers van de Universiteit van Utrecht gaan onderzoeken welke soort stamcellen (embryonale stamcellen of afkomstig van beenmerg ) zich het beste kan ontwikkelen tot weefsel van organen, huid of bot. Er leven in de samenleving ethische bezwaren tegen het gebruik van embryonale stamcellen.

Bron: Reformatorisch Dagblad, 16 sept. 2002

 

Risico-gen voor prostaatkanker

Bij een belangrijk percentage patiënten is een mutatie geconstateerd in het MSR1-gen. De mutatie is ook aangetroffen in families waarin een erfelijke vorm van prostaatkanker voorkomt en werd al eerder in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Het gen wordt gezien als een risicofactor; men vermoed dat het een rol speelt bij het ontwikkelen van prostaatkanker na een infectie van de prostaat.

Bron: Wake Forest University Baptist Medical Center , 17 sept. 2002

 

Meer nieuws: www.erfelijkheid.nl/nieuwsberichten/

 

 

*

 

Bel, mail of surf voor uw vragen rond erfelijkheid de Erfolijn

 

0900-6655566

 

(10 eurocent per minuut)

 

E-mail: erfolijn@erfocentrum.nl

Website: www.erfelijkheid.nl

 

*

 

Het volgende Erfo mailnieuws verschijnt in week 44.

Berichten hiervoor kunnen worden doorgegeven via erfocentrum@erfocentrum.nl onder vermelding van 'bericht Erfo mailnieuws'.

 

*

 

Het Erfo mailnieuws is de maandelijkse e-mail periodiek van Stichting ERFO-centrum. Het Erfocentrum is bedoeld voor iedereen die vragen heeft of informatie zoekt over erfelijkheid, gezondheid en samenleving. Oude nummers worden gearchiveerd in de rubriek ‘nieuwsbrief’ op erfelijkheid.nl.

 

*

 

Het Erfocentrum is een initiatief van de

 Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties (VSOP)

 

*